Klasy jakości

Wszyscy znamy określenia: Kabinett, Spätlese, Auslese. Co dokładnie kryje się za tymi słowami?
 
Dla wielu klasa jakości wina podana na etykiecie jest najważniejszą z informacji, które zgodnie z przepisami muszą znajdować się na butelce. W mało którym kraju jest tak wiele różnych poziomów jakości jak w Niemczech.

Rozróżniamy następujące klasy i poziomy jakościowe:

Tafelwein, czyli wino stołowe, to wino wytworzone wyłącznie z owoców pochodzących z Niemiec, z dopuszczonych do produkcji wina winnic i odmian. W Niemczech, w przeciwieństwie do innych krajów, produkuje się niewielkie ilości wina stołowego. Przeważnie powstaje ono w winnicach, w których plon przekroczył dopuszczalną ilość owoców z hektara, która jest określona przy produkcji wina jakościowego. Jako, że przy produkcji wina stołowego stawiane są niewysokie wymagania jakościowe, plon z hektara może być wyższy. Naturalna zawartość alkoholu (waga moszczu) wina stołowego musi osiągnąć we wszystkich niemieckich regionach winiarskich minimum 5% vol. (44 stopnie w skali Oechsle), w Badenii (określonej w klasyfikacji unijnej jako obszar klasy B) 6% vol. Całkowita zawartość alkoholu musi wynosić minimum 8,5 % vol. i nie może przekroczyć 15 % vol. 

Landwein, czyli wino regionalne to wino stołowe o nieco wyższej jakości. W przypadku wina regionalnego na etykiecie musi być podany region, z którego pochodzą winogrona. Landwein, to zawsze wino wytrawne lub półwytrawne. Naturalna zawartość alkoholu w poszczególnych regionach jest około 0,5 punktu procentowego vol. wyższa, niż w przypadku prostych win stołowych.

Qualitätswein bestimmter Anbaugebiete (Q.b.A), czyli wina jakościowe z określonego regionu uprawy, stanowią największą grupę win niemieckich. Wina te muszą pochodzić w 100% z jednego z 13 niemieckich regionów uprawy winorośli. Dla każdego wina jakościowego, w zależności od odmiany i regionu pochodzenia, określono dolną granicę naturalnej zawartości alkoholu. Minimalna waga moszczu jest określona, w zależności od regionu, na poziomie 50 do 72 stopni w skali Oechsle. Wina jakościowe, tak jak i wina stołowe mogą być dosładzane, czyli szaptalizowane. Dodatek cukru przed fermentacją jest określony przepisami. W wyniku szaptalizacji może powstać od 20 do 28 gramów dodatkowego alkoholu.

W przypadku win jakościowych z wyróżnikiem (Prädikatswein) stosuje się wyższe wymagania względem odmiany, stopnia dojrzałości, harmonii i elegancji. Win tych nie można dosładzać. Jest sześć różnych wyróżników, o określonej minimalnej wadze moszczu, zależnej od odmiany i regionu uprawy. Przy czym w południowych regionach winiarskich wymagania są wyższe.

A oto lista wyróżników ułożona wg stopnia ważności:

Kabinett: delikatne, lekkie wina wytworzone z dojrzałych winogron, o niskiej zawartości alkoholu.

Spätlese: dojrzałe, eleganckie wina, o delikatnej nucie owocowej, wytworzone z owoców zbieranych nieco później.

Auslese: szlachetne wina produkowane z w pełni dojrzałych owoców, niedojrzałe jagody usuwa się podczas zbiorów.

Beerenauslese: pełne, owocowe wina uzyskane z przejrzałych winogron dotkniętych szlachetną pleśnią. Botrytis (tzw. pleśń szlachetna) pozytywnie wpływa na jakość wina, nie w każdym roku udaje się zebrać winogrona nadające się do produkcji tej klasy. Wina te mogą leżakować przez dziesięciolecia.

Trockenbeerenauslese: na szczycie piramidy jakościowej znajdują się wina klasy Trockenbeerenauslese, uzyskane ze zrodzynkowanych winogron dotkniętych szlachetną pleśnią. Są słodkie i miodowe, mogą leżakować przez wiele dziesiątków lat. 

Eiswein: wino klasy Eiswein, zwane winem lodowym, uzyskuje się z winogron, które uzyskały wagę moszczu odpowiednią dla klasy Beerenauslese i zostały zebrane i zwinifikowane w stanie zmrożonym, przy temperaturze minus 7 stopni Celsjusza, dzięki czemu podczas tłoczenia uzyskuje się wyłącznie koncentrat.

Każdemu winu wyprodukowanemu w Niemczech musi zostać nadana jedna z powyższych klas jakościowych.

Od roku 2000 wina niemieckie mogą być zaliczane do dodatkowych kategorii i określane jako „Classic“ lub „Selection“.

Przydomek „Classic“ wskazuje, że mamy do czynienia z winem uzyskanym z klasycznej odmiany typowej dla danego regionu, które spełnia podwyższone kryteria jakościowe. Są to wina złożone, mocno zbudowane, aromatyczne i wytrawne. Minimalna waga moszczu o jeden punkt procentowy przewyższa minimalna wagę moszczu określona dla danej odmiany, całkowita zawartość alkoholu wynosi minimum 12,0% vol. (wyjątek stanowi „Classic” znad Mozeli – minimum 11,5% zawartości alkoholu). Cukier resztkowy może osiągnąć maksymalny poziom 15 g/l.

Nowa kategoria win wytrawnych z najwyższej półki określana jest przydomkiem „Selection”. Wybrane winnice, niski plon oraz ręczny zbiór winogron gwarantują, że wina te przewyższają inne jakością. Wina kategorii „Selection” wolno butelkować najwcześniej 1 września roku następującego po zbiorach. Ich naturalna zawartość alkoholu, bądź też waga moszczu wynosi przynajmniej 12,2% vol., plon ograniczony jest do 60 hl/ha.