Gewürztraminer to pomnik niemieckiej kultury wina, który przetrwał przez stulecia. Tam, gdzie winnice musiały być wykarczowane, sadzi się tę odmianę na nowo.

Uwodziciel o różanym aromacie

Zgodnie z klasyfikacją unijną odmiana ta nosi nazwę Roter Traminer, jednak w Niemczech można używać wymiennie dwóch określeń Gewürztraminer  oraz Roter Traminer, ponadto w Badenii dopuszczalne jest także stosowanie określenia Clevner.

Historia

W winiarskiej gminie Rhodt położonej w Palatynacie jest winnica, w której od około 400 lat uprawia się wyłącznie Gewürztraminera. Już sam ten pomnik wskazuje na to, że Gewürztraminer jest jedną z najstarszych odmian, które jeszcze dziś są uprawiane. Niektórzy badacze doszukują się jej początków w Grecji. Kwestią sporną pozostaje pytanie, czy miejscowość Tramin w Południowym Tyrolu można uznać za wskazówkę pochodzenia odmiany. Tak, czy inaczej, już w XV wieku Traminer był dostarczany jako wino mszalne do klasztorów. W Niemczech źródła pisane wskazują na obecność tej odmiany w XVI wieku, kiedy to była ona oficjalnie rekomendowana do uprawy. Relacje o nowych wariantach Gewürztraminera pochodzące z XVIII wieku pokazują, że już wtedy z powodzeniem stosowano selekcję odmian. Wraz z Rieslingiem oraz inną bogato owocującą odmianą stosowano Gewürztraminera w tzw. nasadzeniach mieszanych w jednej winnicy. Jednakże niepewność wysokości plonu uniemożliwiła zbytnie rozpowszechnienie się tej odmiany.

Znaczenie

Gewürztraminer uprawniany jest w Alzacji, Południowym Tyrolu, Australii i Kalifornii. W Niemczech zajmuje powierzchnię 830 ha, co stanowi niecały procent powierzchni wszystkich niemieckich winnic. Przez ostatnie dziesięciolecia nie odnotowano przyrostu powierzchni uprawnej Gewürztraminera, ale z drugiej strony wszędzie tam, gdzie winnice musiały być wykarczowane, ta szczególna odmiana sadzona jest od nowa. I tak w Palatynacie mamy około 350 ha, w Badenii (ze szczególnym uwzględnieniem okolic góry Kaiserstuhl) około 160 ha a w Hesji Nadreńskiej około 140 ha winnic Gewürztraminera; w Saksonii odmiana ta należy do lokalnych specjalności. Duże zainteresowanie konkursami na najlepszego Traminera, które corocznie organizowane są przez mieszkańców Południowego Tyrolu i Palatynatu pokazuje, że odmiana ta ma wierną grupę zwolenników. Do rzadko dostępnych specjałów należą wina musujące oraz destylaty z wytłoczyn Gewürztraminera.

Uprawa

Gewürztraminer ma bardzo grubą, lekko czerwonawą skórkę i może osiągnąć wysoka dojrzałość nawet na poziomie najwyższych klas, jak Auslese. Ze względu na to, że ma tendencję do zbyt szybkiego opadania kwiecia, często ma niskie plony, ilość winogron różni się z roku na rok. Uśrednione dane z ostatnich kilku lat wskazują na to, że winnice obsadzone Gewürztraminerem nie plonują zbyt obficie, dając rzadko ponad połowę dopuszczalnej na hektar ilości owoców. Już same niskie plony wskazują na to, że w przypadku Traminera mamy do czynienia z jedną z najbardziej wartościowych odmian niemieckich.

Winifikacja i smak

Z tej bardzo aromatycznej i wyrazistej odmiany można wyprodukować zwyczajne ale i wykwintne wina. W zależności od rodzaju gleby oraz wysokości plonu wina mogą być bardziej eleganckie lub cięższe – częściowo o znacznej zawartości alkoholu. Wspólną cechą charakterystyczną dla wszystkich wariantów jest względnie łagodna kwasowość. Typowe Gewürztraminery mają, w zależności od klasy, barwę słomkowożółtą aż do złotożółtej i roztaczają, czasem silnie, czasem delikatnie, zapach, który przypomina kwitnące róże, a w tle odnajdziemy woń kwitnących akacji, fiołków, miodu, marcepana, marmolady pigwowej, gorzkiej pomarańczy czy marakui. Szlachetne wina słodkie klasy Auslese mogą leżakować  przez wiele lat.

Jak smakuje najlepiej

Aromatyczny bukiet, uzupełniony przez cierpko-pikantny smak owocowy, czynią Gewürztraminera winem przeznaczonym dla zwolenników win aromatycznych. W wersji wytrawnej i półwytrawnej dobrze komponuje się z pasztetami z dziczyzny, drobiem z aromatycznymi sosami, ślimakami oraz pikantnym i aromatycznym ragout. Jako dojrzałe wina szlachetnie słodkie świetnie pełnią rolę aperitifu. Słodkie wina klasy Spätlese oraz szlachetnie słodkie Auslese doskonale uzupełniają aromatyczne desery przygotowane z czekolady, marcepana, czy z dodatkiem mocnego alkoholu. Szczególnie cenione jest połączenie Gewürztraminera z dojrzewającymi czy tłustymi serami z niebieską pleśnią.